--- title: "Erişilebilirlik Genelgesi: Frontend için WCAG 2.2 Rehberi" description: "2025/10 sayılı genelge kimleri kapsıyor, A seviyesi ne istiyor ve WCAG 2.2'nin frontend'e dokunan yenilikleri neler? Kaynaklarıyla topladım." url: https://omergulcicek.com/blog/erisilebilirlik-genelgesi-wcag-2-2 author: "Ömer Gülçiçek" published: 2026-10-31 language: tr tags: ["CSS","HTML","Frontend"] --- # Erişilebilirlik Genelgesi: Frontend için WCAG 2.2 Rehberi 21 Haziran 2025'te Resmî Gazete'de yayımlanan **2025/10 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi**, kamu kurumlarından e-ticaret sitelerine kadar birçok kuruluştan web sitelerini ve mobil uygulamalarını erişilebilir yapmasını istiyor. Genelgeyi, Bakanlığın duyurusunu ve yönergesini, W3C ile WebAIM kaynaklarını okudum; frontend'i ilgilendiren kısmı topladım. ## Genelge Ne Diyor? Genelge [Resmî Gazete'nin 32933 sayılı sayısında](https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2025/06/20250621-17.pdf) yayımlandı. Metin, **5378 sayılı Engelliler Hakkında Kanun** gereği bilgi ve iletişim teknolojisinin erişilebilirliğinin yasal zorunluluk olduğunu hatırlatıyor. Kapsamında kamu kurumları, üniversiteler, belediyeler, bankalar, özel hastaneler, yolcu taşıyan özel kuruluşlar, 200.000'den fazla abonesi olan elektronik haberleşme işletmecileri ve 6563 sayılı Kanun kapsamındaki e-ticaret hizmet sağlayıcıları var. Süreler şöyle: | Kimler | Süre | Takvim karşılığı | | --- | --- | --- | | Kamu, banka, özel hastane, büyük elektronik haberleşme işletmecileri vb. | 1 yıl içinde | **Haziran 2026** | | E-ticaret hizmet sağlayıcıları | 2 yıl içinde | **Haziran 2027** | Metin süreyi "1 yıl içinde" ve "2 yıl içinde" diye veriyor, başlangıcı yazmıyor. Yayım tarihinden sayınca ilk süre Haziran 2026'da doldu; e-ticaret için Haziran 2027 geliyor. Genelgede **ceza maddesi yok**, metin *"bilgilerini ve gereğini rica ederim"* diye bitiyor. Yaptırım yerine izleme var: Bakanlık her yıl bir *İzleme Planı* yayımlayacak, erişilebilir bulunanlara 2 yıl kullanılabilen bir *Erişilebilirlik Logosu* verecek, izleme sonuçlarını kamuoyuna açıklayacak ([yönerge](https://engelsiz.omu.edu.tr/wp-content/uploads/2026/04/web_siteleri_ve_mobil_uygulamalarin_erisilebilirligi_genelgesi_uygulama_usul_ve_esaslari_hakkinda_yonerge-1.pdf), md. 6 ve 18). Bakanlık duyurusu, süresi içinde şartları sağlamayanların bilgilerinin de kamuoyuyla paylaşılacağını söylüyor ([duyuru](https://aile.gov.tr/eyhgm/haberler/web-siteleri-ve-mobil-uygulamalarin-erisilebilirligi-cumhurbaskanligi-genelgesi-yayimlandi/)). > **Sürüm karışıklığı** > > Bazı haber ve rehberlerde WCAG 2.1 ve AA seviyesi geçiyor. Genelge metni ise WCAG 2.2'yi ve Bakanlığın A seviyesi kontrol listesini işaret ediyor. ## A Seviyesi Neyi Kapsıyor, Neyi Kapsamıyor? Genelge iki şeye uyum istiyor: Bakanlığın *"Kontrol Listesi - A Seviyesi"* ve **WCAG 2.2** kılavuzu. Bakanlığa göre liste **31 ilke** ve A seviyesi kriterlerine dayanan **122 sorudan** oluşuyor ([duyuru](https://aile.gov.tr/eyhgm/haberler/web-siteleri-ve-mobil-uygulamalarin-erisilebilirligi-cumhurbaskanligi-genelgesi-yayimlandi/)). Listenin sorularına ulaşamadım. W3C ise kontrastı (`1.4.3`), odak göstergesini (`2.4.7`) ve hedef boyutunu (`2.5.8`) **AA** seviyesine koyuyor ([WCAG 2.2](https://www.w3.org/TR/WCAG22/)). Bunun neden önemli olduğunu WebAIM'in verisi gösteriyor. WebAIM, Şubat 2026'da 1.000.000 ana sayfayı otomatik araçla taradı: sayfaların **%95,9**'unda tespit edilebilir WCAG 2 hatası var, sayfa başına ortalama **56,1** hata düşüyor ([WebAIM Million 2026](https://webaim.org/projects/million/)). En yaygın altı hata, tespit edilen tüm hataların yaklaşık %96'sını oluşturuyor (ölçütler [WAVE belgelerinden](https://wave.webaim.org/api/docs?format=html)): | Hata | Sayfaların yüzdesi | Ölçüt | Seviye | | --- | --- | --- | --- | | Düşük kontrastlı metin | %83,9 | 1.4.3 | AA | | Alternatif metni eksik görsel | %53,1 | 1.1.1 | A | | Etiketi eksik form alanı | %51 | 1.1.1, 1.3.1, 2.4.6, 3.3.2 | A, AA | | Boş bağlantı | %46,3 | 2.4.4 | A | | Boş düğme | %30,6 | 1.1.1, 2.4.4 | A | | Belge dili eksik | %13,5 | 3.1.1 | A | AB tüketicisine e-ticaret hizmeti sunuyorsan **Avrupa Erişilebilirlik Yasası** da devrede. E-ticaret kapsamda ([Avrupa Komisyonu](https://commission.europa.eu/strategy-and-policy/policies/justice-and-fundamental-rights/disability/union-equality-strategy-rights-persons-disabilities-2021-2030/european-accessibility-act_en)) ve yasa **28 Haziran 2025**'ten beri uygulanıyor. Rehberler genellikle WCAG 2.1 AA'yı referans alıyor; kapsam ve muafiyetler için [direktif metnine](https://eur-lex.europa.eu/eli/dir/2019/882/oj) bak. ## WCAG 2.2'de Frontend'e Dokunan Yenilikler WCAG 2.2, Ekim 2023'te W3C Önerisi oldu; güncel metnin tarihi 12 Aralık 2024. **9 yeni ölçüt** ekledi, 4.1.1 Parsing'i kaldırdı ([W3C](https://www.w3.org/WAI/standards-guidelines/wcag/new-in-22/)). A seviyesine giren **iki** yeni ölçüt var. [**3.2.6 Consistent Help**](https://www.w3.org/WAI/WCAG22/Understanding/consistent-help.html), yardım ve iletişim mekanizmalarının sayfalar arasında aynı sırada durmasını ister. [**3.3.7 Redundant Entry**](https://www.w3.org/WAI/WCAG22/Understanding/redundant-entry.html), aynı süreçte daha önce girilen bilginin yeniden istenmek yerine otomatik doldurulmasını ya da seçilebilir sunulmasını ister. Kodu en çok etkileyenler AA seviyesinde, yani A listesinin dışında. Yine de çoğu CSS ya da HTML düzeyinde çözülüyor: | Ölçüt | Ne istiyor? | | --- | --- | | [2.5.8 Target Size (Minimum)](https://www.w3.org/WAI/WCAG22/Understanding/target-size-minimum.html) | Tıklanabilir hedef en az **24×24 CSS piksel** olmalı. Daha küçükse, merkezine konan 24 piksellik daire başka bir hedefle kesişmemeli. Cümle içindeki bağlantılar muaf. | | [2.4.11 Focus Not Obscured (Minimum)](https://www.w3.org/WAI/WCAG22/Understanding/focus-not-obscured-minimum.html) | Klavye odağı alan öğe, sticky header ya da cookie banner'ın arkasında **tamamen** kalmamalı. W3C çözüm olarak `scroll-padding` öneriyor. | | [3.3.8 Accessible Authentication (Minimum)](https://www.w3.org/WAI/WCAG22/Understanding/accessible-authentication-minimum.html) | Girişte şifre hatırlamak ya da yazmak **tek yol olmamalı**. Yapıştırmayı engellemek yazmayı zorunlu kılar; alanlar da şifre yöneticisi doldurabilsin diye doğru etiketlenmeli. | | [2.5.7 Dragging Movements](https://www.w3.org/WAI/WCAG22/Understanding/dragging-movements.html) | Sürükleyerek yapılan her işlemin, sürüklemeden **tek işaretçiyle** yapılan bir yolu olmalı. Kaydırıcıda ray üzerine tıklamak ya da karuselde ileri ve geri düğmeleri buna örnek. | ![Tıklanabilir alan en az 24×24 piksel olmalı](https://omergulcicek.com/blog/2026/10-31/hedef-boyutu-16-24-piksel.webp) İlk üçü için kod şöyle: ```css html { scroll-padding-top: 5rem; /* sticky header yüksekliği */ } .icon-button { min-width: 24px; min-height: 24px; } ``` ```html ``` ## Nasıl Test Edilecek? Yönerge incelemeyi kuruma bırakıyor. *İzleme Planı*'na giren her kurum, biri web ve mobil uygulamalardan sorumlu olmak üzere en az üç kişilik bir *İnceleme Komisyonu* kurup rapor hazırlıyor (md. 13). İnceleme **üç aşamalı**: **otomatik test** (W3C'nin listelediği araçlar), **manuel test** (formlar, arayüz kontrolleri, iletişim kutuları, hata mesajları, klavye testi ve metin dışı içerik) ve **engelli kullanıcı testi** (görme, işitme ve ortopedik engelli kullanıcılarla) (md. 14). **Lighthouse'tan 100 almak yetmiyor.** Birleşik Krallık hükümetinin dijital servisi GDS, 2017'de bilerek 143 erişilebilirlik hatası eklediği bir sayfada 10 aracı denedi: araçlar birlikte hataların **%71**'ini buldu, en iyi tek araç **%37**'sini. **42 hatayı** hiçbiri yakalayamadı ([GDS](https://accessibility.blog.gov.uk/2017/02/24/what-we-found-when-we-tested-tools-on-the-worlds-least-accessible-webpage/)). Araçlar o günden beri gelişti, ama yönerge yine de manuel ve kullanıcı testini şart koşuyor. Kodu bir AI ajanıyla yazıyorsan Jakub Krehel'in [better-accessibility](https://github.com/jakubkrehel/skills/tree/main/skills/better-accessibility) skill'i klavye, odak ve ARIA hatalarını yazarken yakalamana yardım edebilir; ben kullanıyorum. ## Kaynaklar - [2025/10 sayılı Genelge, Resmî Gazete 21.06.2025 (PDF)](https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2025/06/20250621-17.pdf) ve [Bakanlığın alternatif metin sürümü](https://www.aile.tr/media/268283/web_siteleri_ve_mobil_uygulamalarin_erisilebilirligi_genelgesinin_alternatif_metin_versiyonu.pdf) - [Bakanlık duyurusu (aile.gov.tr)](https://aile.gov.tr/eyhgm/haberler/web-siteleri-ve-mobil-uygulamalarin-erisilebilirligi-cumhurbaskanligi-genelgesi-yayimlandi/) - [Uygulama Usul ve Esasları Hakkında Yönerge (PDF)](https://engelsiz.omu.edu.tr/wp-content/uploads/2026/04/web_siteleri_ve_mobil_uygulamalarin_erisilebilirligi_genelgesi_uygulama_usul_ve_esaslari_hakkinda_yonerge-1.pdf) - [WCAG 2.2 (W3C)](https://www.w3.org/TR/WCAG22/) ve [WCAG 2.2'deki yenilikler](https://www.w3.org/WAI/standards-guidelines/wcag/new-in-22/) - [WebAIM Million 2026](https://webaim.org/projects/million/) ve [WAVE öğe belgeleri](https://wave.webaim.org/api/docs?format=html) - [GDS: dünyanın en erişilemez sayfasında araç testi (2017)](https://accessibility.blog.gov.uk/2017/02/24/what-we-found-when-we-tested-tools-on-the-worlds-least-accessible-webpage/) - [Avrupa Erişilebilirlik Yasası (Avrupa Komisyonu)](https://commission.europa.eu/strategy-and-policy/policies/justice-and-fundamental-rights/disability/union-equality-strategy-rights-persons-disabilities-2021-2030/european-accessibility-act_en) ve [Directive (EU) 2019/882](https://eur-lex.europa.eu/eli/dir/2019/882/oj) - Hedef boyutu görseli: [Gehirngerecht Digital](https://en.gehirngerecht.digital/)