Tüm Yazılar28 Mart 20213 dk

CSS Mantıksal Özellikler

Web site geliştirirken varsayılan olarak yazı dilimiz soldan sağa (Left to Right - LTR) kullanıyoruz. Arapça gibi sağdan sola doğru okuma yönü olan diller için site geliştiriyorsak, <html> etiketinize dir özelliği ekleyerek yazı dilinin sağdan sola olacağını belirtmelisiniz (<html dir="rtl">).

CSS mantıklar özelliklerin temel fikri, CSS özelliklerinde fiziksel yönleri kullanmayacak olmamızdır. Bunun yerine HTML belgesinin yazım yönüne bağlı olan özellikleri kullanacağız. Bu özelliklere mantıksal özellik deniyor ve tarayıcı desteği oldukça iyi (tarayıcıların CSS Logical Properties desteği).

CSS Logical Properties desteği

Mantıksal Özellikler Olmadan Önce

Basit bir tasarımla neyi kastettiğimizi daha iyi anlayalım. Aşağıdaki görseli koda dökerken, ilk olarak avatarın sağına boşluk vermek gerekecekti; eğer yazı dili sağdan sola ise bu boşluğu soldan vermeliydik.

CSS Logical Properties desteği

.avatar {
margin-right: 16px;
}
html[dir="rtl"] .avatar {
margin-right: 0;
margin-left: 16px;
}

Görüldüğü gibi çok dilli bir sitede sadece avatar ile yazı arasına boşluk verebilmek için bile çok kod yazmak zorunda kaldık. Bunu tüm projede her yere uyguladığınızı düşünün… İşte CSS’in mantıktal özellikleri burada yardımımıza koşuyor. Aynı işi margin-inline-end ile tek satırda yapabiliriz.

.avatar {
margin-inline-end: 16px;
}

Bu kod, HTML belgesinin yönüne bağlı olarak farklı şekilde çalışacaktır.

Inline - Block - Start - End

margin ve paddingte alışık olduğumuzun dışında inline yada block özelliğiyle devam edip start veya end ekleyeceğiz. Peki bunlar ne anlama geliyor?

Türkçe, İngilizce, Arapça gibi diller yatay boyuttur; yani soldan sağa yada sağdan sola yazılırlar. Fakat Japonca ise yukarıdan aşağı yazılır, yani dikey boyuttur. inline yazının okunma yönünü belirtir.

CSS Logical Properties desteği

start ve end ise okunma yönüne göre yazının başını yada sonunu belirtir.

Örnek olarak aşağıdaki görselde avatar ile yazının arasına aralık vermek istediğimizde margin-inline-end kodu işimizi görecektir. Türkçe, İngilizce gibi dillerde yazı soldan sağa okunduğu için end kodu sağdan manasına gelecektir ve avatarın sağına boşluk verecektir; yani inline-end burada margin-right işlevi görecektir. Arapça gibi okuma yönünün sağdan sola olduğu dillerde ise end kodu soldan manasına gelecektir ve avatarın soluna boşluk verecektir; yani inline-end burada margin-left işlevi görecektir.

CSS Logical Properties desteği

Mantıksal Olarak Hangi Özellikleri Kullanabiliriz?

Liste oldukça geniş, fakat genel olarak border, margin, padding ve text-align diyebiliriz. Tüm listeye developer mozilla sitesinden ulaşabilirsiniz.

Örnek olması açısından mantıksal özelliklerin olmadığı ve olduğu iki kodu inceleyelim.

.card {
padding-left: 2.5rem;
padding-right: 1rem;
border-left: 6px solid blue;
}
.card__icon {
margin-right: 1rem;
}
html[dir="rtl"] .card {
//Yazı dili sağdan sola ise bu kodlar çalışacak
padding-right: 2.5rem;
padding-left: 1rem;
//Önceki kodu sıfırlamamız gerekiyor
border-left: 0;
border-right: 6px solid blue;
}
html[dir="rtl"] .card__icon {
margin-right: 1rem;
}

Aynı kodu CSS mantıksal özellikleri ile şu şekilde yapabilirdik;

  • html[dir="rtl"] kontrolü yok
  • Önceki kodu sıfırlamak yok
  • Fazladan CSS satırları yok…
.card {
padding-inline-start: 2.5rem;
padding-inline-end: 1rem;
border-inline-start: 6px solid blue;
}
.card__icon {
margin-inline-end: 1rem;
}

Metin Hizalama

Satırın okunma yönüne göre sonuna bir not yazmak istemizi düşünelim. Normalde bunu text-align: right ile yapıp, Arapça için text-align: left yazmamız gerekiyordu. Mantıksal özellikler ile her ikisini birden sadece text-align: end yardımıyla çözebilirdik.

Kaynaklar